De bladeren vallen, de moestuin is bijna leeg en de composthoop is voller dan ooit. Voor veel tuinbezitters in Enschede is de herfst een rustige tijd. Voor ratten is het juist een drukke periode. Ze zoeken voedsel en een droge plek om de winter door te komen, en een tuin biedt vaak allebei.
Wie een rat over het terras ziet schieten, schrikt meestal. Begrijpelijk, want ratten kunnen ziektes verspreiden en schade aanrichten. Het goede nieuws is dat u veel kunt doen om uw tuin minder aantrekkelijk te maken. Daarvoor moet u wel weten waar ratten op afkomen.
Waarom de herfst in Enschede extra aandacht vraagt
Enschede is een groene stad. Rond de stad wisselen bos, oude buitenplaatsen en weilanden elkaar af, en aan de randen van Glanerbrug en Wesselerbrink ligt dat buitengebied vlakbij. Na de oogst en het maaien van de akkers verdwijnt daar een deel van het voedsel en de dekking. Knaagdieren trekken dan richting de woonwijken.
Ook dichter bij het centrum, in buurten als De Laares, Pathmos en het Twekkelerveld, zijn de tuinen vaak klein en liggen ze dicht op elkaar. Eén tuin met een open voedselbron kan dan genoeg zijn om ratten naar het hele blok te lokken.
Vijf dingen in de tuin waar ratten op afkomen
Ratten zijn slimme alleseters. Ze onthouden goed waar iets te halen valt en komen daar elke nacht terug. Dit zijn de bekendste lokkers:
- Vogelvoer: een voederhuisje of een vetbol is fijn voor koolmezen, maar het zaad dat op de grond valt is een feestmaal voor ratten.
- Compost met keukenafval: vooral gekookt eten, brood, vlees en zuivel op de composthoop trekken ratten aan.
- Afgevallen fruit: appels en peren die onder de boom blijven liggen, zijn in de herfst een makkelijke maaltijd.
- Kippen- en konijnenvoer: voerbakken die ’s nachts buiten blijven staan, worden snel ontdekt.
- Rommelhoeken: stapels hout, oude stoeptegels of een volle schuur bieden schuilplekken waar een rat ongestoord kan nestelen.
Daarnaast hebben ratten water nodig. Een vijver, een regenton zonder deksel of een sloot achter de tuin maakt een plek nog aantrekkelijker.
Herkennen of er echt ratten zitten
U ziet een rat zelden lang. Overdag houden ze zich schuil, en in het donker lopen ze steeds dezelfde paadjes af. Toch laten ze genoeg sporen achter als u weet waar u moet kijken.
Kijk of u ergens gangen in de grond ziet, ongeveer zo breed als een flinke vuist, bijvoorbeeld onder een tegelpad, naast de schuur of in de berm van de composthoop. Een vers hol heeft gladde randen en losse aarde ervoor. Langs muren en schuttingen ontstaan soms platgetreden looppaadjes in het gras.
Rattenkeutels zijn ongeveer een à twee centimeter lang, donker en hebben stompe uiteinden. Ze liggen vaak in groepjes bij een voedselbron. Ook aangevreten fruit, gaten in zakken met potgrond of knaagsporen aan de deur van de schuur wijzen op een bezoeker.
Zo maakt u uw tuin minder aantrekkelijk
Preventie is het belangrijkste wapen. Begin bij de voedselbronnen. Hang vogelvoer zo op dat er weinig op de grond valt, en veeg gemorst zaad elke dag weg. In de herfst en winter kunt u ook overwegen om alleen nog vetbollen in een kooitje te gebruiken.
Doe geen gekookte etensresten of brood op de composthoop. Een gesloten compostbak met een bodem van fijn gaas houdt ratten beter buiten dan een open hoop. Raap afgevallen fruit regelmatig op en zet voer van kippen of konijnen ’s avonds binnen of in een afgesloten ton.
Ruim rommelhoeken op. Stapel het haardhout op pallets of een stellage, zodat er ruimte onder blijft en u kunt zien of er iets zit. Controleer de schuur op gaten en kieren, vooral bij de onderkant van de deur. Een regenton dekt u af met een deksel of gaas.
Gebruik geen gif in de tuin. Spelende kinderen, de hond of de kat kunnen het binnenkrijgen, net als een egel of merel die toevallig langskomt. Ratten zijn bovendien voorzichtig met nieuwe dingen, waardoor zelf aan de slag gaan vaak weinig oplevert.
Wanneer u hulp inschakelt
Ziet u ratten op klaarlichte dag, vindt u meerdere holen of komen de dieren tot in de keuken of de garage? Dan is er waarschijnlijk sprake van een groep die zich in de buurt heeft gevestigd.
Neem in dat geval contact op met een professional. Een bedrijf voor ongediertebestrijding Enschede werkt met gecertificeerde bestrijders die eerst uitzoeken waar de ratten vandaan komen en waar ze nestelen. Bij spoed staan ze binnen 30 minuten bij u.
Gaat het om ratten in de openbare ruimte, bijvoorbeeld bij de containers, in een plantsoen of langs een gemeentesloot, meld dat dan bij de gemeente Enschede. Voor meer algemene informatie over ratten en hoe u ze weert, kunt u terecht bij het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD).
Praat ook met de buren. Een rat houdt zich niet aan de schutting, en als één tuin opgeruimd is maar de buren voeren elke dag brood aan de eenden, blijft het probleem bestaan. Wie samen de tuinen in Roombeek, Mekkelholt of Deppenbroek op orde houdt, geeft ratten deze herfst weinig reden om te blijven.
